Een halve waarheid is des duivels.
Tenslotte: een leugentje kunnen we ontzenuwen. Maar een halve waarheid kunnen we aanvaarden. Onterecht.
Neem TNT Post. Eind 2007 kondigde de directie van dit eertijds oer-Nederlandse bedrijf aan dat pakweg 7000 medewerkers moesten afvloeien. Dat was een conservatieve schatting; het zouden er ook wel eens meer kunnen zijn.
Natuurlijk is dat nieuws. Groot nieuws.
Dus mocht Peter Bakker, hoofd van de raad van bestuur, op alle journaals uitleggen hoe dat zo komt. Ik verdenk Bakker ervan dat hij eerst een snelcursus amateurtoneel heeft gevolgd. Want met een teneer geslagen hoofd vertelde hij deemoedig over de rampspoed die TNT is overkomen. Zaken die we allemaal kennen, en schouder ophalend onder ogen moeten zien.
Maar Peter Bakker vertelde niet alles. Hij liet, met opzet, één zeer belangrijk feit achterwege. Dat is manipulatief. En alle verslaggevers lieten zich inpakken.
Eerst het bekende verhaal van de directeur:
Ten eerste staat de in 2008 voorgenomen privatisering voor de deur. Dat betekent dat TNT het monopolie op de briefpost kwijt raakt. Concurrenten als Sandd en SelectPost kunnen dan ook gewone briefkaarten bezorgen. Deze commerciële dienstverleners zijn goedkoper omdat zij hun personeel veel slechter betalen dan TNT.
Dit klopt. Hoewel de voorgenomen privatisering is uitgesteld, met het oog op oneerlijke concurrentie uit, met name, Duitsland.
Ten tweede verzenden mensen tegenwoordig heel veel berichten via e-mail en SMS, stede Bakker zuchtend.
Dat klopt ook, maar is niet geheel volledig. Mensen ouwehoeren überhaupt meer. En consumeren meer — ook bedrukt papier in de vorm van Linda’s, Aktueels, Prana’s, Prive’s, enzovoorts. Ik dit geval had Bakker zijn bewering moeten onderbouwen met cijfers. Just plain figures!
Dan nu wat hij, opzettelijk, achterwege liet:
TNT Post is al langere tijd bezig de bezorging op een andere leest te schoeien. De ouderwetse postbodes, de dure krachten, krijgen meer en meer kantoorbaantjes en het feitelijke bezorgen wordt overgelaten aan zogeheten postbestellers. De naamgeving is van belang, omdat met de nieuwe naam ook een nieuwe salarisgroep werd geïntroduceerd. De ‘postbestellers’, veelal part-timers, in negen van de tien gevallen vrouwen, verdienen iets meer dan het minumumloon. Terwijl de CAO voor de ‘postbodes’ heel, heel aardig is.
Verrichten die ‘bestellers’ nu compleet ander werk dan de ‘bodes’? Nee, hoegenaamd niet. De postbode van weleer had als extra het voorbereidend werk: het instraten. Dus: zorgen dat je post op volgorde staat voordat je de straat op gaat. Dat werk is nu het exclusieve recht van de oude garde, de bodes, en de bestellers hoeven de voorgeslecteerde post alleen maar in de bus te werpen.
Voor de volledigheid: bestellers mogen geen aangetende post bezorgen. Die stukken zijn blijkbaar dermate belangrijk dat alleen goed gesalarieerde krachten ze onder hun hoede mogen hebben.
Complete flauwekul: ik heb als uitzendkracht (!) de hele santenkraam in handen gehad. En nooit een klacht over de bestelling vernomen. Sterker, in die tijd, nog niet zo gek lang geleden, bracht ik ook pakketjes rond. Tegenwoordig behoort alles wat niet door de standaard brievenbus kan automatisch tot pakketpost. Heel simpel ook: daar wordt veel meer aan verdiend.
Op een gewone manier je brood verdienen, daar is niets mis mee. Maar de gluiperige en slibberige manier waarop de directie van TNT Post haar financiële positie probeert veilig te stellen, is ondermaats.
Helaas is de bedrijfsvoering van TNT Post niet uniek. De wereld van de halve waarheden is tot alle regionen doorgedrongen. Met een geweldig dedain. Geen leugentje om bestwil, maar een open houding, vol empathie, in het debireren van die informatie die geschikt is.
Gewoon. Dat slikken wij als zoet koek.
