Parkinson

De bekendste patiënt met de ziekte van Parkinson is Muhammad Ali. Je hoort de laatste tijd bitter weinig over hem, maar –jawel– hij leeft nog steeds. De voormalige wereldkampioen boksen heeft vorige maand zijn 64ste verjaardag gevierd.

Bij Ali wordt beweerd dat zijn ziekte het gevolg is van alle opdonders die zijn arme hoofd in de ring te verduren heeft gehad. Dat lijkt een plausibele en ook navoelbare verklaring, maar er bestaat geen enkel wetenschappelijk bewijs voor.

Het ontstaan van de ziekte van Parkinson, genoemd naar de Engelse arts die bij aanvang van de 19de eeuw de symptomen voor het eerst beschreef, is nog steeds in nevelen gehuld. Er is op bescheiden schaal sprake van een erfelijke component, en mogelijk kunnen sommige stoffen, zoals het metaal mangaan, als een soort katalysator werken.

Behandeling van de kwaal komt in feite neer op een uitstel van ondraaglijk lijden. Bekend is dat bij de ziekte van Parkinson er in de hersenen een tekort van de neurotransmittor dopamine is. Frappant in dit opzicht is dat volgens recente bevindingen een psychose zich juist kenmerkt door een teveel van dezelfde stof. Het synthetische levodopa is, mits zorgvuldig toegediend, in staat de symptomen van de ziekte te ‘verzachten’. Maar lang niet altijd. Het middel is bij voortschrijdende woekering van Parkinson ook veel minder effectief.

Aanleiding voor deze inleiding is dat ik gisteren dubbel en dwars geconfronteerd werd met deze ziekte. Vlak voor mijn ogen knalde een bejaarde man snoeihard, met zijn hoofd, op het verruwde oppervlak van een flatgalerij. Hij had geprobeerd zich te keren — en dat is bij de rigiditeit van Parkinson een spelletje ‘Russische roulette’. Wij, mensen met een redelijk functionerend bewegingsapparaat, kunnen zo’n val nog redelijk opvangen. Maar ook dit is voor iemand met de ziekte van Parkinson God’s onmogelijk.

Meneer kon niet meer op eigen kracht overeind komen. Weer een effect van deze slopende ziekte. Gelukkig kon ik hem optillen en weer op zijn benen zetten. Daarna is hij, met zijn vrouw, naar de huisarts gereden om de verwondingen aan zijn hoofd te laten controleren. Ik heb later gebeld. Hij schijnt zijn oogkas niet gebroken te hebben — daar zag het in eerste instantie wel naar uit.

Thuis moest ik mijn ontzetting wegslikken. Wat me slecht lukte. Ik weet dat ziekte, in welke vorm dan ook, een voorbode is van de dood. Bij de ziekte van Parkinson, of bij Alzheimer, ligt die voor het grijpen. Levend dood zijn. Waarom, God, waarom?