–Hebben de Serven nu echt stront in de ogen, of blijven het nationalisten tot elke prijs? Een aanzienlijk deel van het volk ziet Radovan Karadžić nog steeds als held. Dat kan alleen maar als je stekeblind bent.
Ik ben twee keer in het land geweest, na de Balkanoorlog. En heb ronduit slechte ervaringen. De corruptie is er gepenetreerd tot op moleculair niveau. Agenten voeren niet hun plicht uit — zij zijn er op uit op hun zak te spekken. De douane behandelt iedereen uit het Westen als een topcrimineel die ze het liefste een kopje kleiner zouden willen maken.
De dreiging is alom.
Het voorgeleiden van Karadžić aan het internationale tribunaal in Den Haag moet de Serven toch uit hun eeuwigdurende slaap wekken. Want deze ‘held’ wil op geen enkele wijze rekenschap geven van zijn beleid ten tijde van Republika Srpska. Het gaat hem ad fundum alleen om zijn eigen hachje — c’est tout.
De rechtsgang is ontluisterend. De heer Radovan Karadžić wordt uiterst beleeft behandeld, alsof het een onderonsje op de herensociëteit is. Radovan glimlacht zo nu en dan minzaam. Zo ook rechter Orie. Dan geeft de rechter een, beschaafd voorgelezen, samenvatting van de aanklacht. Karadžićis wat zenuwachtig en slikt zijn droge keel weg. Verder geen reactie. Orie noemt het doden van de mannen van het Oost-Bosnische plaatsje Srebrenica — geen reactie. De rechter gaat verder met de jarenlange belegering van de hoofdstad Sarajevo, waarbij duizenden zijn omgekomen — geen reactie.
Karadžić veert op wanneer hij de gelegenheid krijgt zijn stokpaardje te berijden. Want hij is er in geluisd. En wel door de Amerikaanse diplomaat Richard Holbrooke. Die had hem, de voormalige psychiater van het Koševo-ziekenuis in Sarajevo, een soort diplomatieke onschendbaarheid beloofd in ruil voor een terugtreden uit het openbare leven.
Als de charlatan Karadžic gelijk zou hebben, betekent dat dat hij, waarschijnlijk levenslange, gevangenschap ontloopt. Karadžic vermeldt tijdens de voorgeleiding aan het hof in Den Haag tevens herhaaldelijk dat hij de kans loopt geliquideerd te worden.
Het is nù onbelangrijk wie liegt — Karadžic of Holbrooke, die natuurlijk in alle toonaarden de aantijging van zich werpt. Het gedrag van Radovan Karadžic maakt zonneklaar dat hij bang is. Bang is om opgesloten te worden, om dood te gaan. Dat is des te opmerkelijk omdat hij als psychiater zeer bekend moet zijn met het verschijnsel angst, dat in vele geestelijke aandoeningen de eerste viool speelt. En, het zij nadrukkelijk gestipuleerd, het sterven van de slachtoffers in de Bosnische oorlog laat hem koud.
Kom op nationalisten in Servië, is dit echt jullie held?
Een schijtluis.
