In de Kamerkrant, het orgaan van de Rotterdamse Kamer van Koophandel, staat hij pontificaal op de voorpagina — met een klinkende oneliner: “deze training voorkomt dat men uitvalt door stress en burn-out.”
Tuurlijk, ik lees het bijbehorende artikeltje op pagina 17.
Burn-out is één van de grootste tijdsbommen van de era van management. En stress, uitgesproken met duistere rollende ‘èss’, een moderne kanker en allesomvattend verklaringsmodel tegelijkertijd. Die zaken hebben altijd mijn belangstelling; van wie niet eigenlijk?
Ook bekijk ik de website van deze nieuwbakken ondernemer uit het Zuidhollandse Stellendam. Die kan er, visueel, mee door. De inhoud is wel aan de magere kant. Juist daar wringt ‘m de schoen.
De toverformule van ReventaCare is rustig ademhalen. Daar valt eigenlijk niet zo gek veel over te schrijven, vandaar de karige inhoud van de website. Moet je gewoon doen. Want ook een instructiefilm is na 20 seconden doodsaai. Doen dus.
Aan de puinhopen van het management worden schatten verdiend. Bijvoorbeeld met ‘teambuilding’. Zwaargewichten binnen een onderneming komen een weekeind of een heuse week bij elkaar om, op basis van oude technieken uit de psychotherapie van het conflictmodel, elkaar te ‘ontmoeten’, de grenzen van de eigen persoonlijkheid te ervaren, om in een euforie van totale broeder- of zusterschap omarmd afscheid te nemen.
Het is vervolgens, maandagochtend, wel een kaal gevoel bij de koffieautomaat. En de stress, met die eeuwige dreiging, is als de wiedeweerga op zijn verstrouwde stek. Nog een keer naar de Ardennen, survivalen?
Ademhalen. Op de juiste manier ademhalen, dat is volgens RventaCare de ‘cure’.
Mij doet het denken aan een auto die plotsenling de geest geeft. Oké, hij rijdt niet meer, dus waarom niet de wielen vervangen, want die draaien toch niet meer? Heldere diagnose, geen speld tussen te krijgen. Wacht even — het kan net zo goed de startmotor zijn, of de brandstofpomp, misschien een bougie of weet ik wat.
De enige juiste diagnose is dat een burn-out het compleet falen van een nagejaagde illusie is. Niets meer, niets minder. Dat is een ramp als je je identificeert met een eigenheid die gebaseerd is op carrière, rollen die tot Sint-Juttemis altijd een rol zullen blijven en nooit een spel van liefde. Maar zo’n fiasco is evolutionair gezien helemaal geen drama; in feite mag je alleen maar blij zijn dat je zo’n overduidelijk en helder signaal krijgt.
Anders ademhalen helpt. Dat wel. Onder spanning, en een burn-out is enorm lange pariode van extreme spaning, schakelt een mens over op een ademhaling die zijn motoriek in staat stelt om zo snel mogelijk de kuierlatten te nemen. Om te vluchten. Dat patroon doorbreken is heilzaam. Bovendien verschaft het een doel, en brandpunt midden in de misère. Kan in zo’n situatie ook geen kwaad. Maar toch, het blijft een vlucht. Zo lang je niet ziet, erkent, wat je heeft afgebrand zal je het vuurtje blijven aanwakkeren. Of je nu alle onderdelen van de auto vervangt of niet.
Schakel over op een andere brandstof. Diesel bijvoorbeeld. Een ontbranding moet vanuit het zelf komen, en niet van een externe vonk.
Ooit telde India zo veel gieren dat niemand de moeite nam ze te tellen — het zullen er tientallen miljoenen zijn geweest. Begin jaren negentig kwam de ommekeer. Drie soorten namen snel in aantal af. Wetenschappers dachten dat een virus of bacterie de boosdoener was, maar nee: het bleek om diclofenac te gaan. Deze ontstekingsremmer was kort ervoor toegelaten als diergeneesmiddel. Een runderkarkas bevat voldoende diclofenac om enkele gieren te doden. India zette daarop de productie van het middel stil, maar het wordt nog steeds veel ingevoerd. Nu er nog maar een paar duizend gieren over zijn, is de National History Society in Mumbai een fokprogramma begonnen. Een ander naar gevolg van de gierensterfte: verwilderde honden vinden steeds meer aas en vermenigvuldigen zich in snel tempo, met toenemende kans op rabiësbesmetting.
Opportunisme. Dat gaat de één goed af, maar de bontbekplevier een stuk minder.
Bij Ali wordt beweerd dat zijn ziekte het gevolg is van alle opdonders die zijn arme hoofd in de ring te verduren heeft gehad. Dat lijkt een plausibele en ook navoelbare verklaring, maar er bestaat geen enkel wetenschappelijk bewijs voor.