Het Brits-Nederlandse olieconcern is zielig.
Ondanks een recordwinst van ruim 27 miljard dollar over 2007, zijn het zorgelijke tijden voor Shell.
Ten eerste: u leest het goed ‘miljard’ — geen ‘miljoen’. Ten tweede: dit is de hoogste winst ooit door een bedrijf behaald. Toch trekt topman Jeroen van der Veer bij de presentatie van de jaarcijfers een zorgelijk gezicht. Hij haast zich te zeggen dat de gigantische winst eigenlijk meteen opgesoupeerd is aan noodzakelijke investeringen; het wordt steeds duurder om het zwarte goud omhoog te pompen.
Ook Van der Veer heeft, zoals zijn collega Peter Bakker van TNT, de toneelschool gevolgd. Alleen het repertoire is beperkt: de rol zie zij spelen is die van geldwolf tegen wil en dank. Het simpele feit dat Shell al jaren lang een miljardenwinst genereert is van ondergeschikt belang, feitelijk bij de presentatie van de volgende jaarcijfers vergeten. Wederom zal het olieconcern zorgelijke tijden beleven.
Ik vraag me af hoe het gesteld is met het onderzoek naar kartelvorming binnen de sector van brandstofleveranciers. Dat onderzoek is enkele jaren geleden gestart omdat de congruentie van de prijzen bij de verschillende pomphouders wel erg in het zicht liep. Als Shell de prijs met twee eurocent verhoogde, had Total of BP, of Avia, en vice versa, het ook gedaan. Alsof deze maatschappijen geen innerlijke efficiënty hebben waardoor je het product bijvoorbeeld goedkoper kan verkopen.
Vreemd ook dat mevrouw Kroes, de Nederlandse eurocommissaris die de monpolist Microsoft steeds het vuur aan de schenen legt, geen benzine braakt.
De informatie die multinationals als Shell naar buiten brengt, is verder ondoorzichtig. De miljardenwinst over 2007 zou grotendeels te danken zijn aan de gestegen prijzen voor een vat ruwe olie, de grondstof. Dit impliceert dat het bedrijf de eigenaar van de grondstof is. Maar tegelijkertijd wordt juist die hogere prijs in het eindproduct verrekend. Dat heet snoepen van twee walletjes.
Toevallig ken ik iemand die bij een voormalig onderdeel van Shell, locatie Pernis, heeft gewerkt. Dat onderdeel werd, om voor mij volslagen duistere redenen, van de hand gedaan aan een investeringsmaatschappij, met de pakkende naam Resolution. Binnen het concern wist iedereen dat Resolution het bedrijf in een paar jaar tijd flink zou uitwringen, om dan weer verkocht te worden. En: zo is het, inderdaad, gegaan.
Schuld van Shell? Nee, want het is een koehandel, mijnheer!
